AI-geletterdheid en de EU AI Act
Wat de AI-geletterdheidsplicht van organisaties vraagt, en hoe u aantoonbaar maakt dat u eraan voldoet.
Sinds 2 februari 2025, toen artikel 4 van de EU AI Act van toepassing werd, rust op organisaties die AI gebruiken een verplichting die veel bestuurders nog niet op het netvlies hebben: zorgen dat medewerkers voldoende AI-geletterd zijn. Geen certificeringstraject, geen voorgeschreven examen, maar wel iets waarvan u moet kunnen laten zien dat u het serieus heeft opgepakt.
Op deze pagina staat wat de verplichting inhoudt, voor wie die geldt, en hoe u er invulling aan geeft op een manier die u kunt onderbouwen. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies; voor uw specifieke situatie is een juridische toets verstandig.
De kern in drie punten
- Het is een inspanningsverplichting. U moet passende maatregelen nemen, niet een bepaald diploma halen.
- Het niveau hangt af van de rol. Iemand die AI gebruikt bij beslissingen over mensen heeft meer nodig dan iemand die er af en toe een tekst mee herschrijft.
- Vastleggen is het halve werk. Zonder dossier kunt u niet aantonen wat u heeft gedaan.
Wat u praktisch kunt regelen
Een werkbare aanpak bestaat uit vier stappen, en die zijn goed te zetten zonder extern adviestraject.
- Inventariseer waar AI al wordt gebruikt. Vaak meer dan verwacht: AI-functies in bestaande software, een chatbot op de website, medewerkers die zelf een AI-assistent gebruiken.
- Bepaal per groep welk niveau past. Onderscheid tussen incidenteel gebruik en gebruik dat klanten, patiënten of sollicitanten raakt.
- Scholing die het waarom uitlegt. Wie begrijpt waarom een taalmodel soms overtuigend klinkende onzin produceert, herkent dat in zijn eigen werk. Trucjes leren verouderen; het onderliggende inzicht niet.
- Leg vast wie wat wanneer heeft gevolgd. Naam, cursus, studieduur, toetsing, afronddatum.
Hoe AILogica daarin past
AILogica is opgezet rond precies dat derde punt: uitleggen waarom AI werkt en waar de grenzen liggen, zonder wiskunde en zonder hype. Voor het dossier levert elke cursus wat u nodig heeft.
- Vastgelegde studieduur per cursus, ook zichtbaar op het certificaat
- Kennisvragen per les als toetsing van het geleerde
- Certificaat op naam met cursusnaam, afronddatum en omvang
- Vakgerichte cursussen voor zorg, juridische praktijk, finance, HR, onderwijs, klantenservice en meer, waarin de beroepsspecifieke risico's centraal staan
- Inhoudelijk gecontroleerd op technische juistheid en actualiteit
Het aanbod telt 93 modules in 25 cursussen. Medewerkers werken in eigen tempo in de browser; er hoeft niets geïnstalleerd te worden.
AILogica is nieuw en zoekt tien organisaties die als eerste instappen, met invloed op welke vakcursussen we als volgende toevoegen.
Vanaf €29 per medewerker per jaar bij 25 of meer medewerkers, één factuur, op rekening.
Veelgestelde vragen
De EU AI Act bepaalt dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen (in de wet "deployers": de organisaties die AI inzetten, niet de individuele medewerker) maatregelen nemen om te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en bij anderen die namens hen met die systemen werken. Wat "toereikend" is, hangt af van de technische kennis, ervaring en opleiding van die mensen, van de context waarin de AI wordt gebruikt, en van de groep mensen op wie de AI wordt toegepast, bijvoorbeeld klanten, patiënten of sollicitanten. Het is een inspanningsverplichting: er is geen vastgelegd examen of minimum aantal uren.
De verplichting richt zich op organisaties die AI-systemen aanbieden of als gebruiksverantwoordelijke in hun werkprocessen inzetten. Dat laatste is breder dan veel mensen denken: wie medewerkers laat werken met een AI-assistent, een chatbot of AI-functies in bestaande software, valt daar in beginsel onder. Er is geen ondergrens naar organisatiegrootte. Laat in twijfelgevallen juridisch toetsen wat voor uw situatie geldt.
Nee. De wet schrijft geen cursus, aanbieder of certificaat voor. U bepaalt zelf hoe u aan de verplichting invulling geeft. Wel is het verstandig om vast te leggen wát u heeft gedaan, voor wie, en met welk resultaat, zodat u het desgevraagd kunt onderbouwen.
Door het vast te leggen. Een bruikbaar dossier bevat: wie welke scholing heeft gevolgd, hoeveel tijd dat kostte, of er een kennistoets aan verbonden was, en wanneer het is afgerond. Aanvullend helpt het om te beschrijven welke AI-toepassingen binnen uw organisatie in gebruik zijn en welke afspraken daarover gelden.
Dat hangt af van hoe intensief en risicovol het AI-gebruik in uw organisatie is. Voor medewerkers die AI incidenteel als schrijfhulp gebruiken ligt de lat lager dan voor mensen die AI inzetten bij beslissingen die anderen raken. De wet vraagt om een niveau dat past bij de rol en de context; één algemene sessie voor iedereen is daarom zelden het hele antwoord.
Cursussen die uitleggen waaróm AI werkt en waar de grenzen liggen, met per cursus een vastgelegde studieduur, kennisvragen als toetsing en een certificaat op naam met afronddatum. Naast de algemene basis zijn er vakgerichte cursussen voor onder meer zorg, juridische praktijk, finance, HR, onderwijs en klantenservice, waarin juist de beroepsspecifieke risico's aan bod komen. Dat is precies het materiaal waarmee u een dossier onderbouwt.
Meer achtergrond over de wet zelf: de EU AI Act uitgelegd. Wilt u eerst zien hoe de uitleg werkt? Module 1 is gratis.